Озиқ-овқат маҳсулотларини солиқдан озод қилиш уларнинг нархини арзонлаштирадими?

Ўзбекистонда баъзи турдаги озиқ-овқат маҳсулотларини қўшилган қиймат солиғидан озод қилиш уларнинг нархини арзонлаштирадими? Иқтисодчи Абдулла Абдуқодиров «Bugun.uz» журналисти билан суҳбатда бу савол бўйича ўз фикрини билдирди.

Кадр: YouTube / «Bugun UZ»

Абдулла Абдуқодировнинг қайд этишича, бундай турдаги чоралар озиқ-овқат маҳсулотлари тан нархига деярли таъсир қилмайди.

«Математикада коррелацион-регрессион анализ деган тушунча бор. Бу орқали ҳар бир омилнинг кўрсаткичга бўлган таъсир тоши, яъни қийматини кўриш мумкин. Шу қийматни кўрадиган бўлсак, солиқлар таъсири жуда паст. Озиқ-овқат маҳсулотларига келганда тўғридан-тўғри коррелация йўқ.

Масалан, бир нечта солиқ яъни акциз ва қўшилган қиймат солиғи солинадиган товарлар гуруҳи, нефть ва газ маҳсулотлари бор. Уларда солиқ фактори жуда катта ўринга эга бўлади. Лекин озиқ-овқатга келганда қўшилган қиймат солиғидан озод қиласизми ёки йўқми, нарх ўша даражада қолаверади, ўсиб бораверади. Чунки бошқа омиллар таъсири жуда катта. Иккинчидан, бу солиқлар энг охирги жараёнда йўқ қилиняпти. Унга таъсир қилувчи харажат йўқ қилинмаган. Масалан, кимё ўғитларига солиқни йўқ қилганингиз билан уни ишлаб чиқаришда фойдаланилган газдан олинадиган солиқ жойида турибди.

Бутун занжир бўйича ҳамма нарсани қўшилган қиймат солиғидан озод қила олмайсиз. Чунки бу бутун иқтисодиётни мазкур солиқдан озод қилиш билан баравар бўлиб қолади. Биринчидан, бу бюджетга тўғри келмайди. Иккинчидан эса бунинг оқибатида бутун бошли солиқ сиёсатини ва бу орқали бюджетни қайта кўриб чиқишга тўғри келиб қолади», — деган иқтисодчи.

Аввалроқ Ўзбекистонда айрим озиқ-овқат маҳсулотлари қўшилган қиймат солиғидан озод қилинганди. Шунингдек, Жанубий Кореядаги Жэонбук университети магистранти Миркомил Холбоев солиқдан озод этилган гўшт ва бошқа бирламчи озиқ-овқат маҳсулотлари нархи кутилганидек арзонламаганини айтиб, нархлар ўзгаришини таҳлил қилганди.

Ўзбекистон 2022 йилда салкам 70 млн долларга тенг электромобиль импорт қилган
Янгиликлар18:38 | 2.2.23
Ўзбекистон 2022 йилда салкам 70 млн долларга тенг электромобиль импорт қилган
Bloomberg эълон қилган миллиардерларнинг янги рўйхатида Алишер Усмоновнинг бойлиги 19,7 млрдга етган 
Янгиликлар18:02 | 2.2.23
Bloomberg эълон қилган миллиардерларнинг янги рўйхатида Алишер Усмоновнинг бойлиги 19,7 млрдга етган 
Yandex Go технологиялари ҳайдовчиларнинг ҳайдаш пайтида кескин манёврлар улушини икки баравар камайтирди
Янгиликлар17:56 | 2.2.23
Yandex Go технологиялари ҳайдовчиларнинг ҳайдаш пайтида кескин манёврлар улушини икки баравар камайтирди
Путин 24 февраль арафасида Федерал йиғинга мурожаат йўллаши кутилмоқда
Янгиликлар17:35 | 2.2.23
Путин 24 февраль арафасида Федерал йиғинга мурожаат йўллаши кутилмоқда
Шимолий Сўх ерости газ сақлаш иншооти яна қайта ишга туширилиши мумкин
Янгиликлар17:14 | 2.2.23
Шимолий Сўх ерости газ сақлаш иншооти яна қайта ишга туширилиши мумкин
Ўзбекистонда 45 мингдан ортиқ шахс ОИВ касаллиги билан яшаётгани маълум қилинди
Янгиликлар16:53 | 2.2.23
Ўзбекистонда 45 мингдан ортиқ шахс ОИВ касаллиги билан яшаётгани маълум қилинди

Муҳим хабарлар

Ўзбекистон 2022 йилда салкам 70 млн долларга тенг электромобиль импорт қилган

18:38 · 02.02.2023

Bloomberg эълон қилган миллиардерларнинг янги рўйхатида Алишер Усмоновнинг бойлиги 19,7 млрдга етган 

18:02 · 02.02.2023

Путин 24 февраль арафасида Федерал йиғинга мурожаат йўллаши кутилмоқда

17:35 · 02.02.2023

Шимолий Сўх ерости газ сақлаш иншооти яна қайта ишга туширилиши мумкин

17:14 · 02.02.2023

АҚШ Федерал заҳира тизими базавий ставкани охирги 16 йил ичидаги энг юқори даражага қадар оширди

15:48 · 02.02.2023

Ўзбекистонда хорижликларни вақтинча рўйхатга олиш тартиби соддалаштирилади

15:16 · 02.02.2023

Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида 3 февраль куни ёғингарчилик кузатилади

15:07 · 02.02.2023

Тошкент Оила ва хотин-қизлар бошқармаси ота-оналарга болаларини мактабга олиб бориб-олиб келишни маслаҳат берди

14:28 · 02.02.2023

«Даулетмурат Тажимуратовнинг қийноққа солингани тўғрисидаги баёноти ўрганилиши керак» — HRW

13:26 · 02.02.2023

Табиат ресурслари вазири БМТ тизимидаги ташкилотлар вакиллари билан учрашди

12:21 · 02.02.2023