Жамият - 22:03 · 06.06.2022

«Қолипли нон нархи ошди эмас, бозор нархи шаклланди десак, тўғри бўларди» — Шахобиддин Ортиқов

Иқтисодий тараққиёт ва камбағалликни қисқартириш вазирлиги мутахассиси Шахобиддин Ортиқов 6 июнь куни АОКА томонидан қолипли нон (буханка) ишлаб чиқариш бўйича ташкил этилган пресс-турда дон ва ун нархининг пасайиши эҳтимоли борлигини айтди. Бу ҳақда «Bugun.uz» муҳбири хабар берди.

Фото: «Bugun.uz»

Ортиқовнинг сўзларига кўра, пойтахт ва Тошкент вилоятида одамлар қорамолни ‘буханка’ билан боқади ва нонни увол қилади. Ҳар куни, ўртача, ишлаб чиқарилган ноннинг 7–8 фоизи увол бўлади. «Мен учун нон бебаҳо, унга бундай муносабатда бўлиш керакмас», — деди мутахассис беш кун давомида биржа аукционларида ун нархи пасайганини қайд этган ҳолда.

«Биржа савдолари орқали ун сотилиши қайта тиклангандан сўнг 1 июндан 5 июнгача бўлган даврда  республиканинг олти вилоятида (Андижон, Сурхондарё, Сирдарё, Қашқадарё, Навоий, Хоразм вилоятлари) чакана савдода олдин 1-навли маҳаллий ун 280 минг сўмдан сотилган бўлса, ҳозирги кунда 250–260 минг сўмдан сотилмоқда.

Нархларнинг пасайиш имконияти мавжуд. Бизда мавжуд захиралар туфайли кескин нарх ошиши бўлмайди. Илгари вилоятларда ‘буханка’ ноннинг нархи ҳатто 3000 сўмгача ҳолатлар кузатилган», — деб тушунтирган у.

Фото: «Bugun.uz»

Расмий 2022 йил бошидан бугунги кунга қадар Ўзбекистонда импорт қилинган дон миқдори 2021 йилнинг шу даврига нисбатан 100 минг тоннага ошганини таъкидлаган.

«Илгари 1 миллион тонна ун импорт қилар эдик. Охирги 2-3 йил ичида бу 700 минг тоннага етди. 2021 йилда 900 минг тоннадан ортиқ экспорт қилдик. Демак, аҳоли эҳтиёжини қоплаймиз ва шу боис хорижга сотишимиз мумкин. Россия ва Украинадаги вазият бунга таъсир қилмайди. Асосий импорт бизга Қозоғистондан келади. Масалан, Қозоғистонда 2021 йилда 11,8 миллион тонна дон йиғиб олинган. Жаҳон экспертларининг ҳисоб-китобларига кўра, Қозоғистон 2022 йилда 13 миллион тонна дон етиштиради», — дея тушунтирган эксперт.

Фото: «Bugun.uz»

Унинг ишонтиришича, Ўзбекистонда қолипли нон нархи бошқа давлатларникидан 30–40 фоизга арзон. Республикада нархлар етарли миқдорда захиралар туфайли чекланмаган.

«Лекин нарх ошди дейиш мутлақо тўғри эмас. Мамлакатимизда ишлаб чиқарилаётган маҳсулотларнинг 80 фоизи ҳамон эркин бозор нархида сотилмоқда. Нон нархи ошди эмас, бозор нархи шаклланди десак, тўғри бўларди. Қисман импорт қилинадиган товарлар нархи ўзгарган бўлиши мумкин. Ҳудудларда пенсионерлар ва аҳолининг эҳтиёжманд қатламига 400–300 минг сўмдан бир марталик тўловлар берилди. Эҳтиёжмандлар орасида ҳар бир оила аъзосига 20 килограм нон маҳсулотлари тарқата бошланди», — деган Ортиқов.

Фото: «Bugun.uz»

Тошкентдаги нон ишлаб чиқариш корхоналаридан бирининг технологи Гулчеҳра Ҳошимова нархларнинг ошиши харидорлар талабига қандай таъсир қилганини тушунтириб берган.

«Соатига ўртача 950–1000 дона юқори навли қолипли нон ишлаб чиқарилади. Битта ноннинг вазни 690–705 граммни ташкил қилади. 100 килограм ун учун 1,3 килограмм туз ва 1 килограмм прессланган хамиртуруш сарфланади. Нон нархи ошганидан кейинги дастлабки кунларда талаб бироз пасайди. Бугун биз нон етказиб бераётган 57 корхона бир хил ҳажмда, яъни 18–22 тоннадан нон буюртма қилмоқда», — дейди суҳбатдош.

Аввалроқ Антимонополия қўмитаси «буханка» нон нархи бўйича тезкор ўрганиш ўтказганди. Шунингдек, Фарғонадаги нон дўконида харидорлар «буханка» талашганди.

Bugun — LIVE