CNN’га интервью берган Каримов, ўзбек халқига хиёнатда айбланган Нишонов, порнофильмларга қарши кураш бўлими. Ўзбек матбуоти 22 июлда нималар ҳақида ёзган?

Тарих — ҳаёт такрорлардан иборат экани ҳақида сабоқ берувчи энг яхши муаллим; ҳар кунлик бу сабоқлардан доим ҳам вақтида ва тўғри хулосалар чиқарилмаса-да, тарих барибир беқиёс устозлигича қолаверади.

Ўзбекистон ва жаҳоннинг бундан 90, 60 ва 30 йил аввалги манзарасига ўзбек матбуоти кўзи билан имкон қадар назар солиш ҳам қизиқ, ҳам фойдали кўринди. Ўн йиллар муқаддам айнан бугунги санада нималар бўлган, давр матбуоти улар ҳақида нима деб ёзган, ушбу воқеа-ҳодисаларга жамоатчиликнинг муносабати қандай эди — бари «Кун матбуоти тарихи» рукни материалларида.

Рукн материаллари тонг соат 7:30 да эълон қилинади.

90 йил аввал. 1932 йил 22 июль, жума

«Қизил Ўзбекистон» газетасида босилган «Буюк давлат шовинизмининг конкрет ташувчиларига ўт очингиз» сарлавҳали материалда Қовунчи станциясининг европалик миллатларга мансуб бўлган раҳбарлари «ерли ишчиларга жуда қабоҳат билан муомала қилаётганликлари» ҳақида ҳикоя қилинади (1930 йилларда ўзбек матуботида «буюк давлат шовинизми» деган атама одатда рус шовинистларига нисбатан қўлланилган).

«Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1932 йил 22 июль сонидан лавҳа

Ўзбекистон раҳбари Йўлдош Охунбобоевгача аралашган Тошкентдаги мерос можароси тафсилотлари — «Қизил Ўзбекистон» газетаси «12 ойга чўзилган бу можаро»га республика прокурори эътибор қаратишини сўраган:

«Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1932 йил 22 июль сонидан лавҳа

Хитойнинг бир қисми бўлмиш Манчжурияни босиб олган Япония бир муддат аввал: «Япония ҳеч қачон Манчжурияни Хитойга қайтариш учун рози бўлмаяжак», деб баёнот берган. Орадан 90 йил ўтган бўлса-да, бугунги, 2022 йил одамларининг қулоғига жуда таниш баёнот, шундай эмасми? Айниқса, Қримни эсласанг.

«Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1932 йил 22 июль сонидан лавҳа

60 йил аввал. 1962 йил 22 июль, якшанба

Ғафур Ғуломдан янги фелъетон. ТошДУ (ҳозирги ЎзМУ)да ишлайдиган бир хотинбоз ўқитувчи ҳақида. Фелъетондан бир парча: «Ўзидан бир мучал кичик хотинини бўлар-бўлмасга тутиб олиб, ура бошлади. С.нинг комсомол ва касаба союз билетларини ўғирлаб йўқотди. Қиз ателье-моднинг чеварларидан бири бўлишига қарамай, коллектив олдида уни обрўсизлантириб, ҳақоратлар қилди. Чунончи, хотини С. 10-синфни рус мактабида битирганини айтган эдик. Шунинг учун ҳам С.нинг сўз бойлигида рсу луғатлари учраб турарди. Боршчни — боршч, дерди, булка дерди, чулки дерди, носки дерди. Нет дерди, не так, дерди. Бу сўзлар учун нопок қалб эгаси Омон Асилов С.нинг қулоқ чаккасига қўйиб юбориб, ‘карам шўрва’ дегин, ‘пайпоқ’ дегин, менинг уйимда бир оғиз русча гапирсанг, каллангни оламан, дерди (тағин у ТошДУнинг ўқитувчиси-я!).

«Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1962 йил 22 июль сонидан лавҳа

Совет пропагандасининг АҚШдан топган янгилиги: «Руҳий касалликларга учраган кишилар Америка атомбозлари хизматида».

«Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1962 йил 22 июль сонидан лавҳа

Ўзбекистон бош вазири Раҳмонқул Қурбонов 11 июль куни 50 ёшга тўлгани муносабати билан Ленин ордени билан мукофотланган эди. Бош вазир шу муносабат билан уни табриклаган барчага миннатдорлик билдирган:

«Қизил Ўзбекистон» газетасининг 1962 йил 22 июль сонидан лавҳа

30 йил аввал. 1992 йил 22 июль, чоршанба

Ўзбекистон президенти Ислом Каримов АҚШнинг CNN телеканалига интервью берган (лекин интервьюнинг тўлиқ тафсилоти йўқ).

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

1 сентябрь куни Мустақиллик майдонида Ўзбекистон мустақиллигининг 1 йиллигига бағишланган тантаналар бўлиб ўтади. Байрамни ўтказиш бўйича республика комиссияси ишчи гуруҳи раҳбари Мираҳмад Мирқосимов «Халқ сўзи» мухбирига байрам сценарийсини қисқача сўзлаб берган (қизиқ тафсилотлар бор — масалан, қирувчи самолётлар парвози, ҳарбий парад ва ҳоказо).

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

«Ўзбекистон овози» газетасида Қишлоқ хўжалик фанлари академияси академиги Нажим Ҳамроев, Фанлар академияси Сув муаммолари институти директори муовини Бектош Раҳимов ва республикада хизмат кўрсатган юрист, истеъфодаги генерал-майор Отамурод Муҳаммадиев имзоси билан «Хиёнат ёки ‘Ўзбеклар иши’нинг бош ҳомийси ҳақида» сарлавҳали катта (ва ўша давр учун яхшигина шов-шув кўтарган) мақола эълон қилинган. Мақола Ўзбекистоннинг Ислом Каримовдан аввалги раҳбари — Рафиқ Нишонов ҳақида. Қуйида — мақоладан икки парча:

«Ўзбекистон овози» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа
«Ўзбекистон овози» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Ўзбекистон Халқ академияси аъзолари, жумладан, «Тошкент ҳимоясида мардонавор қатнашган ва курашган Алимқулга шаҳримизнинг бирор майдонида ёдгорлик ўрнатилса», деган мурожаат билан чиқиш қилган (шаҳарни босиб олганлар хотирасига ўрнатилган ёдгорликлар зўр таъмирдан чиқарилаётган ҳозирги кунларимизда бу таклифни яна бир бор ўйлаб кўрса бўлар, балки).

«Тошкент оқшоми» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Бўстонлиқ туманида давлат тили ҳақидаги қонун талаблари қарийб 100 фоиз бажарилаётганидан журналистлар хурсанд, «демак, ишласа бўлар экан», дейишяпти:

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Сирдарё вилоятининг Боёвут туманида 40 ёшли аёл «Бойлар ҳам йиғлайди» сериалини томоша қилгач, аҳволи ёмонлашгани ҳақида:

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Термиздаги айрим корхоналарда хотин-қизларнинг иш вақти бир соатга камайтирилгани ҳақида (аввалроқ шунга ўхшаш ташаббус Фарғона вилоятида ҳам чиққанди):

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Навоийда 1992 йил 1 февралда бошланган «коммунизм тугагани» ҳақида:

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Тошкент ҳали ҳам 2000 йилги Олимпиада мезбонлиги учун курашаётганлиги ҳақида:

«Тошкент оқшоми» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Фарғона вилоят ИИБда, жумладан, «хорижий давлатларда тайёрланган ҳамда фахш ва беҳаёлик… -ни акс эттирадиган фильмларни тарғиб қилувчиларга қарши кураш олиб боради»ган ахлоқ ва одоб қоидалари бузилишининг олдини олиш билан шуғулланувчи (оддий қилиб айтганда, порнофильмларга қарши курашувчи) бўлим ташкил этилгани ҳақида:

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Танқидий бўлса-да, лекин «Самарқандда троллейбус ҳайдовчилари…» деган сўзлар билан бошланувчи хабар кўзга бир бошқача кўринаркан.

«Халқ сўзи» газетасининг 1992 йил 22 июль сонидан лавҳа

Муҳрим Аъзамхўжаев тайёрлади

Андижонда аёл уйида фоҳишахона ташкил қилгани аниқланди — видео
Андижон, Жамият23:07 | 7.8.22
Андижонда аёл уйида фоҳишахона ташкил қилгани аниқланди — видео
Бугун оқшоми. Булутли об-ҳаво, рекламага тушмайдиган аёллар, Мелиқўзиев ва шахматчи йигитлардан навбатдаги ғалаба
Жамият21:00 | 7.8.22
Бугун оқшоми. Булутли об-ҳаво, рекламага тушмайдиган аёллар, Мелиқўзиев ва шахматчи йигитлардан навбатдаги ғалаба
ДТМ ногиронлиги тасдиқланмаган абитуриентларга мурожаат қилди
Жамият18:51 | 7.8.22
ДТМ ногиронлиги тасдиқланмаган абитуриентларга мурожаат қилди
Эронда аёлларга реклама роликларида суратга тушиш тақиқланди
Жаҳон18:33 | 7.8.22
Эронда аёлларга реклама роликларида суратга тушиш тақиқланди
Жиззахда юк машинаси ағдарилиши оқибатида йўловчи ҳалок бўлди
Жамият, Жиззах17:29 | 7.8.22
Жиззахда юк машинаси ағдарилиши оқибатида йўловчи ҳалок бўлди
БМТ Хавфсизлик кенгаши Ғазо секторидаги вазият бўйича йиғилиш ўтказади
Жаҳон16:37 | 7.8.22
БМТ Хавфсизлик кенгаши Ғазо секторидаги вазият бўйича йиғилиш ўтказади
Колумнистлар
Ваҳимали янгиликлар жонига теккан ёки уларни ўқишдан ўзини тия олмайдиганлар учун қўлланма