Агар Путин тўсатдан вафот этса, нима бўлади?

Россия президенти Владимир Путин тўсатдан вафот этса, нималар юз бериши прогноз қилинди. Бу ҳақда «Al Jazeera» хабар берди.

Фото: «Euronews»

Прогнозларга кўра, мамлакат бош вазири Михаил Мишустин президент вазифасини бажарувчи бўлади. Россияда сайловлар ўтказилади, бироқ экспертлар фикрича, Путиндан кейинги Россиянинг моҳиятини олдиндан айтиш қийин. Сўнгги ойларда Россия президенти Владимир Путиннинг соғлиғи ҳақида, жумладан, унинг саратон, Паркинсон касаллиги ёки ҳатто суиқасддан омон қолгани ҳақида кўплаб миш-мишлар пайдо бўлган. Аммо ҳозирча шифокорларнинг бу бўйича маълумотномаси ишлаб чиқилмаган.

«Президент хоҳласа, 10 йил ёки ундан кўпроқ вақт ҳокимиятда қолиши мумкин, бу ҳақиқатан ҳам шароитга боғлиқ. Мен унинг соғлиғи масаласига унчалик эътибор бермаган бўлардим», — дейди сиёсий таҳлилчи Татьяна Становая «Al Jazeera»га берган интервьюда.

«Агар 69 ёшли эркак вафот этса ёки тўсатдан ўз лавозимини тарк этса, Федерация Кенгашида президентлик сайловини тайинлаш учун 14 кун бор, агар бўлмаса, Марказий сайлов комиссияси бу ишни амалга оширади. Бу орада бош вазир Михаил Мишустин президент вазифасини бажарувчи бўлади. Бироқ, Мишустин Путинга унчалик яқин эмас ва ҳеч қандай сайловда ишончли номзод сифатида кўрилмайди», дейилади мақолада.

Бунинг ўрнига Становаянинг фикрича, Путиннинг кетиши бизнес манфаатдорлари, Мудофаа вазири Сергей Шойгу каби хавфсизлик кучлари ва бошқа элита гуруҳлар ўртасида ҳокимият бўшлиғини қолдиради.

«Агар эртага унга бирор нарса юз берса, мен тизим омон қолишига ишонаман. У ҳали ҳам мустаҳкам. Консерватив кучлар, хавфсизлик расмийлари сиёсий ташаббусни қўлга олиб, ҳокимиятни эгаллайди. Аммо Путин билан бир йил ёки ундан кўпроқ вақт ичида бирор нарса содир бўлса, бу ҳолатда беқарорлик хавфи анча юқори.

Биз ички жанжалларни кўрамиз ва хавфсизлик кучларининг ташаббусни сақлаб қолиш эҳтимоли камроқ бўлади. Келгуси йилда эса вазият бошқачароқ ва мураккаброқ бўлиши мумкин», — дейди мутахассис.

Мустақил Россия матбуоти хабарларига кўра, Путин 24 февраль куни Украинага қарши «махсус ҳарбий операция» эъон қилганида, Россия элитаси вакиллари ҳам ҳайратга тушган, ҳам қўрқиб кетган. Бироқ Путиннинг иқтисодий инқироз ва санкциялар ўртасидаги боғлиқликни тан олишдан бош тортгани хабари уни урушни давом эттираётганини танқид қилиши фонида бизнес вакилларини президентдан узоқлаштирмоқда. Аммо Становаянинг айтишича, бундай гаплар жиддий эмас.

«Аслида ҳеч ким кейингиси ким бўлишини билмайди. Кимдир, масалан, Медведев Путиннинг меросхўри деб ёзишни бошласа, бу Медведевга нисбатан сиёсий ҳужум сифатида кўрилиши мумкин, чунки ҳеч ким ворис сифатида кўринишни хоҳламайди. Бу позицияни янада заифроқ қилади», — дейди у.

«Тўғриси, Путиннинг тез орада кетишини кўриш қийин. Касаллик ҳақидаги барча эртакларга қарамай, унинг жиддий касал эканига далил йўқ. Уруш қанчалик ҳалокатли давом этаётганини ҳисобга олсак, агар атрофдагилар уни кетишга мажбур қилмаса, унинг истеъфога чиқишини тасаввур қила олмайман. Очиқ-ойдин ворислар йўқ —ўзингизни бўш лавозим учун имтиҳондан ўтаётгандек кўрсатиш оқилона эмас», — дейди хавфсизлик бўйича эксперт Марк Галеотти.

Путин 20 йилдан ортиқ вақт давомида Россияни бошқариб, 2000 йилдан 2008 йилгача ва яна 2012 йилдан ҳозиргача мамлакатни бошқариб келмоқда.

«Ўртада Дмитрий Медведев президентлик лавозимини эгаллаган бўлса-да, Путин бош вазир сифатида ўша даврда ҳам ҳақиқий ҳокимиятга эга эканига ишонишган. Умуман олганда, февраль ойи охирида Россиянинг Украинага бостириб киришини зарурий ‘махсус ҳарбий операция‘ деб эълон қилган 69 ёшли сиёсатчи Совет раҳбари Леонид Брежневнинг 18 йиллик ҳокимияти билан тенглашди. Агар сиз Медведевнинг президентлик давридаги вақтни қўшсангиз, Путин Россияни энг узоқ вақт бошқарган ва Иосиф Сталиннинг ҳокимиятдаги вақтини ортда қолдиради.

Унинг амалдаги муддати 2024 йилда тугайди. Бироқ 2020 йилда конституция ўзгариб, унга 2036 йилгача–86 ёшга тўлгунга қадар яна икки олти йиллик муддатга сайланишига рухсат берилган. Становаянинг сўзларига кўра, агар иқтисод муваффақиятсизликка учраса ва аҳолининг норозилиги кучайса, бошқа бир гуруҳ жиловни қўлга олишга уриниши мумкин.

Аммо Россия сиёсати ва Кремль интригаларини ёритувчи журналист Фарида Рустамова башоратлардан огоҳлантиради.

«Президент вафот этган тақдирда унинг вазифалари бош вазир зиммасига тушади. Мишустин ҳокимиятни ушлаб тура оладими? Айтишнинг иложи йўқ. Биз бу нарсалар ҳақида мавҳум гапиришимиз мумкин, аммо ҳеч қандай ҳолатда бу фикрларга қандайдир прогноз сифатида таянмаслигимиз керак», — деган у.

Шунингдек, журналист авторитар давлатлар ҳақида башорат қилиш жуда қийинлиги, чунки нима бўлишини олдин айтиб бўлмаслигини айтган. У Путинга қарши бўлганлар «фақат хаёл қилиши» мумкинлигини қўшимча қилган.

«Ислоҳотлар фақат юқоридан пастга қараб амалга оширилиши мумкин, чунки Путин тизими жуда узоқ вақтдан бери мавжуд, у 20 йилдан бери бутун авлодни ўргатиб келмоқда. Россиядаги амалдаги мухолифат Путиндан кейинги сайловларда ғалаба қозониши даргумон, чунки ҳукумат сўнгги 20 йил ичида ҳар қандай муқобил вариантлардан воз кечган», — дейди у.

Аввалроқ Россияда депутатлар Путиндан истеъфога чиқишни сўраганди. Шунингдек, Украина ТИВ Путинни жазолаш учун петицияни имзолашга чақирганди.

Ўзбекистондаги қурилиш институтлари Туркия университетлари билан ҳамкорлик қилади
Жамият22:02 | 27.9.22
Ўзбекистондаги қурилиш институтлари Туркия университетлари билан ҳамкорлик қилади
Сурхондарё ҳокими Тўра Боболовга жарима қўлланилиб, бир қатор туман ҳокимлари ишдан олинди
Жамият21:39 | 27.9.22
Сурхондарё ҳокими Тўра Боболовга жарима қўлланилиб, бир қатор туман ҳокимлари ишдан олинди
Бугун оқшоми. Кесиб ташланган чинорлар, ядро қуроли билан таҳдид қилган Медведев, 27,5 минг вольтли ток уришидан омон қолган бола
Жамият21:00 | 27.9.22
Бугун оқшоми. Кесиб ташланган чинорлар, ядро қуроли билан таҳдид қилган Медведев, 27,5 минг вольтли ток уришидан омон қолган бола
Ўзбекистонда пахта теримида мажбурий меҳнатга йўл қўйган ҳокимлар жиноий жавобгарликка тортилади
Жамият20:54 | 27.9.22
Ўзбекистонда пахта теримида мажбурий меҳнатга йўл қўйган ҳокимлар жиноий жавобгарликка тортилади
Қашқадарёда канал ёнидан 15 ёшли боланинг жасади топилди
Жамият20:13 | 27.9.22
Қашқадарёда канал ёнидан 15 ёшли боланинг жасади топилди
Эрондаги намойишларда 40 дан ортиқ киши ҳалок бўлди
Жаҳон19:23 | 27.9.22
Эрондаги намойишларда 40 дан ортиқ киши ҳалок бўлди